متن مصاحبه حضرت آیه الله مجتهد شبستری با بنیاد خیریه مسجد آیه الله انگجی تبریز در آستانه ولادت با سعادت حضرت ولی عصر ارواحنافداء · با سپاسگزاری از فرصتی كه در اختیار نشریه « شمس ولایت » قرار دادید ، لطفاً نظر خود را درباره « ضرورت ترویج فرهنگ مهدوی در جامعه » بیان فرمایید. بسم الله الرحمن الرحیم . السلام علیك یا بقیه الله عجل الله تعالی فرجه الشریف ابتدا از شما برادران عزیزی كه در بنیاد نیمه شعبان مسجد آیت الله انگجی تبریز زحمت می كشید و برای ترویج فرهنگ مهدویت و عرض ارادت به آستان حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه تلاش می كنید ، سپاسگزاری می كنم و میلاد مسعود حضرت بقیه الله ارواحنا فداه را به تمامی مستضعفین جهان و مخصوصاً ارادتمندان خاندان رسالت و منتظران قدوم حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه تبریك عرض می نمایم. فرهنگ مهدویت یعنی اعتقاد به اینكه باید یك مصلح جهانی بیاید و روی زمین را از عدل و داد و ارزشهای اسلامی و برپایی حكومت جهانی اسلام سیراب كند و این وضع موجود را كه سرتاسر جهان سرشار از ناهنجاری شده است اصلاح نماید.1 اعتقاد به مهدویت یعنی قانع نشدن به وضعیت موجود ، جنگ ، ناامنی ، فساد ، بی اعتنایی به احكام الهی. كسانی كه معتقد هستند طبق آیات قرآن و احادیث اهلبیت علیهم السلام و حتی دلایل عقلی و فطری ، این وضعیت پایدار نیست و باید روزی بیاید كه امور اصلاح شود. این عقیده مردم را امیدوار می كند و از حالت یأس خارج می نماید. روحیه امید هم آدمی را شاداب میسازد. از رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل است كه : « الامل رحمه لامتی و لولا الامل ما ارضعت والده ولدها و لا غرس غارس شجرا » 2 ( آرزو مایه رحمت برای امت من است. اگر امید نباشد مادر به فرزند خود شیر نمی دهد و هیچ كشاورزی درخت كاری نمی كند ) اگر امید به مهدویت نباشد ، دلسردی در جامعه حاكم می شود پس غیر از اینكه مسئله امام عجل الله تعالی فرجه یك واقعیت است ، خود مسئله انتظار و امید به ظهور حضرت از نظر روانی مؤثر می باشد و بشر را با طراوت و امیدوار نگه می دارد. · لطفاً ارزیابی خود را از آثار فردی و اجتماعی ترویج مهدویت در سطح جامعه تبیین فرمایید؟ در فرهنگ مهدویت اصل مسلم ، اصل انتظار فرج است. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده اند : « افضل اعمال امتی انتظار الفرج ... »3 ( با فضیلت ترین كارهای امت من ، انتظار فرج می باشد ) و بدین مضمون روایات بسیاری از ائمه علیهم السلام وارد شده است ، از جمله آنها از حضرت علی علیه السلام نقل شده است كه فرمود : « انتظروا الفرج و لاتیاسوا من روح الله فان احبّ الاعمال الی الله عزّ و جلّ انتظار الفرج »4 ( منتظر فرج باشید و از عنایت خدا مایوس نباشید به درستی كه محبوب ترین اعمال پیش خداوند متعال انتظار فرج است) بر همین اساس شیعیان به این مسئله معتقد هستند ، منتها برخی در معنی انتظار فرج دچار اشتباه شده اند و چنین تصوّر می كنند كه باید دست روی دست گذاشت و تمام كارها را به ظهور حضرت موكول كرد. نه امر به معروف و نه نهی از منكر ، نه جهاد فی سبیل الله. می گویند حضرت خود كارها را انجام می دهند. این معنای تخدیری انتظار فرج است. معنای صحیح « انتظار » فرج ، یعنی « آمادگی » ما وقتی در « انتظار » ماه رمضان هستیم ، در واقع خود را « آماده » می كنیم كه وارد این ماه مبارك بشویم. مثلاً به پزشك مراجعه می كنیم و یا آذوقه تهیه می نماییم. خلاصه یك برنامه ریزی داریم. « انتظار » ظهور آن بزرگوار نیز یعنی « آماده » شدن ، اصلاح كردن خود و خانواده ، اصلاح جامعه. در این صورت منتظر حضرت هستیم. اگر تنها در دعاهایمان « عجل علی ظهورك » بگوییم ، كافی نیست. مسئله « انتظار » و اعتقاد به ظهور حضرت سبب می شود انسان در خود «آمادگی» ایجاد كند و به وظایف شرعی خود ـ فردی و اجتماعی ـ عمل نماید. خوب البته یكسری كارهایی هستند كه از امكان انجام ما خارج هستند ، می گوییم انشاء الله خود آقا تشریف می آورند و انجام می دهند. ولی برخی كارهایی كه در سطح اجتماع تقسیم بندی می شوند را باید خودمان عمل كنیم. مثل مقابله با بدحجابی ، احتكار ، بداخلاقی و ... اینها با انتظار فرج محقق می شود. خلاصه مطلب اینكه انتظار یك حالت روحی نیست بلكه حالت شكل گرفته ایست كه از معرفت برخاسته و به اقدام و عمل می انجامد كه بدون این جزء اخیر حقیقت آن تجلّی نمی یابد و به عبارت دیگر با تحوّلی در سه حوزه ( بینش گرایش عمل ) انتظار محقق می شود. · خوشبختانه در سالهای اخیر ، مراكز ترویج فرهنگ مهدوی رو به گسترش بوده اند به نظر حضرتعالی ، وظایف مراكزی كه عهده دار تبلیغ فرهنگ مهدوی هستند ، چیست؟ بعد از غیبت كبری بر همگان وظیفه است و البته توصیه بزرگان نیز هست كه درباره حضرت دعا كنیم و پاره ای عبادات را از جانب ایشان انجام دهیم. بسیاری از علما به هنگام تشرف به حج از طرف امام عجل الله تعالی فرجه طواف می كنند و قس علی هذا ... من فكر می كنم مراكز فرهنگی باید به اقتضای زمان ، گامهایی در راستای ترویج فرهنگ مهدویت بردارند ، با استفاده از تریبون ها و مطبوعات ، كتابها و مقاله هایی از قلمهای مستعد ، ادله عقلی و نقلی بر وجود حضرت ارائه كنند و شبهات مربوط به ایشان را پاسخگو باشند یا از طریق صدا و سیما و دیگر رسانه های گروهی مطالبی مفید و ارزنده به جوانان ارائه نمایند. مبلغین اسلام و مراكز فرهنگی نباید به روشهای پیشین و گذشته اكتفا كنند. از قدیم در هیئتها و مجالس مذهبی و منابر مطالبی گفته می شد و اشعاری نیز می خواندند ، اینها خوب است ولی فعلاً باید بر اساس نیازهای روز تدبیراندیشی كرد. یكی از سرمایه های بزرگ در مقابل فرهنگ ابتذال و تهاجم غرب ، ترویج فرهنگ مهدویت با منطق و استدلال به زبان روز است. البته می توان با بهره گیری از ادبیات داستانی نیز در این راه قدمهایی برداشت. · جامعه ای كه در راستای فرهنگ مهدوی گام بر می دارد و تلاش خود را در این روند بكار می گیرد ، برای خود ویژگیهایی دارد. جنابعالی ویژگیهای جامعه مهدوی را در چه مواردی ارزیابی می كنید؟ ویژگیهای جامعه مهدوی ، همان ویژگیهای اسلام ناب است. ما معتقدیم كه امام عصر عجل الله تعالی فرجه یك دین جدید نمی آورند بلكه اسلام پیامبر صلی علیه و آله و سلم را احیا می كنند. منتها مظاهر فساد و ظلم را از بین می برند و مجدّد شریعت می شوند. در دعای ندبه ـ در برخی فقره ها ـ با این ویژگیها اشاره می شود : « این جامع الكلمه علی التقوی ـ این هادم ابنیه الشرك و النفاق ». در هر حال جامعه مهدوی ، جامعه اسلام اصیل است و نباید در آن از فساد ، شرك و معصیت خبری باشد ، درست مثل جامعه نبوی و علوی. · به نظر شما در مواجهه با نسل جوان ایران امروز ـ كه اكثریت جمعیت كشور را تشكیل می دهند ـ چگونه می توان با یك « زبان جذاب » برای ترویج فرهنگ مهدوی كوشش نمود؟ در برخی از احادیث معتبر وارد شده است كه اكثر اصحاب امام عجل الله تعالی فرجه از نسل جوان می باشند. واقعاً احادیثی از این نوع بشارتی برای نسل جوان ماست. به نظر من محتوای این احادیث باید در بین جوانان تبلیغ شود. امام عجل الله تعالی فرجه كه به تنهایی دنیا را اداره نخواهند فرمود. همین جا فرصت را مغتنم می شمارم و به مطلب مهمی اشاره می كنم. برخی مراجعه میكنند كه : « معروف است تعداد اصحاب امام 313 نفر است. این مسئله با وجود خیل ارادتمندان آن حضرت ، چگونه تبیین می شود؟ » باید بگویم آن 313 نفری كه صحبت می شود به اصطلاح حواریون امام هستند و یا به قولی « اعضای كابینه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه می باشند. مسلما اصحاب امام بسیار خواهد بود. وقتی ندای ایشان از كعبه بلند می شود كه فریاد می زنند : « الا یا اهل العالم انا الامام المنتظر ». از تمام مردم دنیا علاقمند و معتقد ، به محضر حضرت شرفیاب می شوند. اگر این مسئله ـ كه اغلب اصحاب امام مهدی عجل الله تعالی فرجه از جوانان هستند ـ به درستی تبلیغ شود ، جوانان خود را مهذّب و آماده می كنند. در عصر حاضر هم بسیاری از افرادی كه مثلا در جبهه های نبرد حاضر می شدند ، جوانان بودند. اینها بودند كه به ندای امام خمینی قدس سره الشریف پاسخ دادند. اینهایند كه پیشگامان اعتكاف و نماز جمعه هستند. در زمان ظهور هم مطمئناً اینها در صحنه خواهند بود و در برقراری حكومت جهانی اسلام نقش پر رنگی خواهند داشت. اگر معنای صحیح انتظار و عدالت گستری و سائر فضائل آن حضرت به زبان روز به جوانان گفته شود ، قطعاً نسل جوان بیشتر جذب می شوند. · استحضار دارید كه اعتقاد به وجود منجی آخرالزمان ، تنها منحصر در آیین تشیع نمی شود و هر كدام از ملّتها به هستی این منجی عقیده مند هستند. به نظر شما علّت این رویكرد از ناحیه ملل نسبت به وجود نجات دهنده آخرالزمان چیست؟ ما علاوه بر آثار نقلیه و آیات قرآن و احادیث معتبری كه درباره وجود حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه در دست داریم ، در رابطه با ایشان با یك مسئله فطری و عقلی سر و كار داریم. نشانة فطری بودن اعتقاد به امام عصر عجل الله تعالی فرجه ، همین عقیده ملتهای مختلف به وجود یك منجی است. مسیحیان اصیل معتقدند به ظهور حضرت عیسی علیه السلام كه یك مصلح جهانی خواهد بود. زرتشتی ها و یهودیها و حتی كسانیكه مذهب رسمی ندارند نیز به یك منجی معتقدند. ما عقیده داریم كه حسب و نسب این منجی مشخص شده و فرزند امام یازدهم حضرت حسن عسكری علیه السلام است و فعلا پشت پرده غیبت می باشد. بنابراین فرقه های مختلف معتقد هستند و این مسئله جزو فطریات است. · در دهه های گذشته و به ویژه سالهای اخیر ، شیعیان مورد هجوم نا برابر نظامی قدرتهای برتر دنیا بوده اند. با وجود این ، پیروان مكتب تشیع هیچگاه سنگر مقاومت را ترك نكرده اند. آیا می توان ارتباطی بین « انتظار » و مقولة « مقاومت » تصور نمود؟ قطعاً ارتباطی وجود دارد. منتظرین واقعی حضرت خودسازی نموده و از روحیه قوی و مقاومت در برابر دشمنان اسلام برخوردارند و آماده و پا در ركابند كه جزو یاران حضرت باشند. من به عنوان مثال از حزب الله لبنان یاد می كنم. این گروه تنها از مكتب قرآن الهام نمی گیرند و در كنار كتاب خدا از مكتب اهل بیت علیهم السلام نیز سیراب می شوند. وقتی از اساسنامة حزب الله سئوال می شود، آقای سید حسن نصرالله می گوید : « اساسنامة ما عبارت از این است كه ما پیرو مكتب روح الله و ارادتمند آیت الله خامنه ای هستیم و با الهام از مكتب عاشورا معتقد به فرهنگ مهدوی می باشیم». بنابراین می توان گفت این مقاومت و پایداری برگرفته از مكتب اهل بیت علیهم السلام است. فرهنگ انتظار نیز بدون ارتباط با مكتب اهل بیت علیهم السلام نمی باشد. در ابتدای عرایضم گفتم كه فرهنگ مهدوی یعنی قانع نشدن به وضع موجود و به فكر اصلاح دنیا بودن. حتی اگر نبردی ـ به قول شما ـ نا برابر حاكم باشد. من امیدوار هستم با تداوم نهضت لبنان كه با الهام از انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید و نیز انقلاب اسلامی ما كه با الهام از مكتب عاشورا و مهدویت به بار نشست ، انشاءالله زمینه های لازم برای ظهور حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه فراهم بشود. · در پایان تقاضامندم چنانچه توصیه ویژه ای به اعضای بنیاد نیمه شعبان مسجد آیت الله انگجی و مراكزی كه در راستای تبلیغ فرهنگ مهدوی تلاش می كنند ، دارید بفرمایید. من مجددا از زحمات و خدمات این بنیاد محترم و تلاش عزیزانی كه در مسجد آیت الله انگجی تبریز فعالیت می كنند ، قدردانی می نمایم امیدوارم شما كه به عشق ظهور حضرت و برپایی حكومت جهانی اسلام به وسیله آن بزرگوار ، در تلاش هستید ، به آرزوی خود نایل شوید و زمان ظهور را درك كنید. ما اگر توفیق درك هم نداشتیم ، از خدا می خواهیم برای لحظه ای هم كه شده جمال حضرت را زیارت كنیم. فعلا كه در غیاب آن امام عجل الله تعالی فرجه هستیم باید به وظایف خود كه ترویج احكام اسلام است عمل نموده و قلب رهبر عزیز را خشنود كنیم و گوش به فرمان نائب بر حق او باشیم. واقعاً ارادتی كه رهبر ما به حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه دارد كم نظیر است. علاوه از تشرف های متعددی كه بر مسجد مقدس جمكران دارند ، توسلات خاصی به آن حضرت دارند. امیدوارم كه عزیزان بنیاد نیمه شعبان بیش از پیش بر مسائل انقلاب اسلامی پرداخت نمایند و مایه حضور مردم در صحنه باشند و از ارزشهای اسلامی حراست كنند. اینگونه است كه رضایت حضرت فراهم خواهد شد. والسلام علیكم و رحمه الله و بركاته